Σπαρτιάτης σε άμυνα με ξίφος και ασπίδα

Όταν το δόρυ έσπαζε ή η φάλαγγα εμπλεκόταν εκ του σύνεγγυς, ο Σπαρτιάτης τραβούσε το κοντό ξίφος του, το ξίφος. Οι σπαρτιατικές λεπίδες ήταν εσκεμμένα κοντύτερες από εκείνες των άλλων ελληνικών πόλεων — η φιλοσοφία ήταν ότι ο στρατιώτης που χρειαζόταν μακρύ ξίφος δεν είχε κλείσει την απόσταση με τον εχθρό του. Η στάση αυτή, με ασπίδα υψωμένη και ξίφος έτοιμο, αποτυπώνει την πειθαρχημένη ένταση που έκανε το σπαρτιατικό όνομα συνώνυμο της πολεμικής υπεροχής για δυόμισι χιλιετίες.